Sling Exercise Therapy (S-E-T)

W latach dziewięćdziesiątych XX w. zespół specjalistów norweskich (Gittle Kirkesola, Vidar Vindal, Tore Toft, Ole Rodeseiko) opracował zasady S-E-T. Badania przez nich przeprowadzone dowiodły, że każda czynność kończyn górnych, dolnych czy tułowia poprzedzana jest wcześniejszym napięciem mięśni stabilizujących kręgosłup. Okazało się jednak również, że działanie to jest zaburzone u osób cierpiących na przewlekłe bóle kręgosłupa. Po dalszych badaniach twórcy metody uznali osłabienie głębokich mięśni stabilizujących kręgosłup za jedną z głównych przyczyn pojawiania się przewlekłych dolegliwości bólowych kręgosłupa.

W związku z tym w koncepcji S-E-T po eliminacji objawów bólowych, zmniejszeniu nadmiernego napięcia mięśniowego i przywróceniu fizjologicznego zakresu ruchomości, szczególną uwagę zwraca się właśnie na przywrócenie funkcji głębokich mięśni stabilizujących kręgosłup. W tym celu wprowadza się specjalne ćwiczenia, początkowo w tzw. otwartych łańcuchach kinematycznych. Oznacza to ćwiczenia w pozycjach izolowanych, co ułatwia wykonywanie prostych ruchów jednopłaszczyznowych w pojedynczych stawach i umożliwia pracę pojedynczych mięśni. Jednak tak szybko, jak jest to możliwe, wprowadza się trudniejsze ćwiczenia w tzw. zamkniętych łańcuchach kinematycznych. To z kolei oznacza ćwiczenia, w których pozycja wyjściowa wymusza pracę nie tylko w ćwiczonym stawie, ale także w pozostałych, sąsiednich stawach. Takie ćwiczenia aktywizują całe zespoły (taśmy) mięśniowe, ułatwiają współpracę mięśni działających zarówno razem, jak i przeciwstawnie oraz umożliwiają wykonywanie ruchów złożonych, wielopłaszczyznowych, przypominających czynności codzienne. Poziom trudności ćwiczeń musi być dobrany indywidualnie dla każdego pacjenta tak, aby były one wykonywane ze znacznym wysiłkiem, jednak zawsze poprawnie i bez bólu. W tym celu autorzy opracowali szereg zasad zwiększania obciążenia:

- stopniowe zwiększanie wpływu siły grawitacji,
- stopniowe wydłużanie dźwigni działania siły,
- zastosowanie ruchomego podłoża,
- wyłączenie kontroli wzrokowej,
- wydłużanie czasu utrzymania pozycji końcowej ćwiczenia,
- zwiększanie liczby powtórzeń w serii,
- zwiększanie liczby serii.

To właśnie ćwiczenia w łańcuchach zamkniętych najszybciej przywracają funkcję głębokich mięśni stabilizujących kręgosłup.